Dolar Enflasyona Karşı Koruyor mu? 2002–Bugün Verisi
Kategori: Döviz · Yazar: AltınBorsa Editörü · 3 dk okuma · Kaynak: TÜİK, TCMB ve serbest piyasa verilerinden altinborsa.net hesaplamaları
Tasarrufu dövizde tutmak enflasyondan korur mu? Uzun dönem verisi yaygın kanıyı desteklemiyor: kur, iç enflasyonun gerisinde kalmış durumda.
Dolar gerçekten enflasyona karşı koruyor mu?
Türkiye'de tasarrufu korumanın en yaygın refleksi dövize geçmektir. Bu refleksin arkasındaki varsayım şudur: TL değer kaybettikçe kur yükselir, dolayısıyla dolar tutan enflasyondan korunur. Elimizdeki veri bu varsayımı test etmek için yeterince uzun bir dönemi kapsıyor.
Sonuç: 2002–2026 döneminde korumamış
Bu dönemde USD/TRY kuru %2.674 artarken, birikimli TÜFE %6.692 artmıştır. Aradaki fark küçük değildir: kur, iç enflasyonun belirgin biçimde gerisinde kalmıştır. Pratikte bu, 2002'de dolara çevrilip bekletilen bir birikimin bugün daha az mal ve hizmet aldığı anlamına gelir.
100.000 TL 2002’de dövize çevrilseydi
Nominal tutarın büyümesine bakmak yanıltıcıdır; ölçüt, enflasyona karşı başa baş seviyedir.
Peki "dolar korur" algısı neden bu kadar güçlü?
- Kur hareketi ani ve görünürdür. Enflasyon yıl boyunca yayılırken kur birkaç haftada sıçrar; hafızada kalan bu sıçramalardır.
- Kısa dönemler farklı sonuç verir. Kurun sıçradığı bir yılda dövizde kalmak gerçekten koruma sağlar. Uzun dönemde ise kurun enflasyonun gerisinde kaldığı yıllar bu kazancı silmektedir.
- Faiz göz ardı edilir. Bu hesap dövizin yastık altında tutulduğunu varsayar; döviz mevduatının getirisi dahil değildir.
Buna karşılık altın, hem kur hareketini hem de ons altının dolar bazındaki yükselişini içerdiği için aynı dönemde enflasyonun çok üzerinde bir reel getiri üretmiştir. Ancak bu, altının her dönem koruyacağı anlamına gelmez — mekanizmayı Faiz Artarsa Altın Düşer mi? yazımızda ele aldık.
USD/TRY kuru (2002–2026)
Kurun nominal seyri. Bu grafiğin tek başına okunması yanıltıcıdır; anlamlı olan, aynı dönemdeki TÜFE artışıyla karşılaştırılmasıdır. Tablo görünümünde TÜFE sütununu da bulabilirsiniz.
Yöntem ve sınırlar
- Kur ve fiyatlar için ilgili yılın referans değeri kullanılmıştır; yıl içi dalgalanmalar tek bir değere indirgenmiştir.
- Hesap, dövizin faizsiz tutulduğunu varsayar. Döviz mevduatı faizi, alım–satım makası ve işlem maliyetleri dahil değildir.
- Başlangıç yılı sonucu güçlü biçimde etkiler. 2002 yerine başka bir yıl seçildiğinde tablo değişebilir; bu nedenle sonuç "dolar hiçbir zaman korumaz" değil, "bu dönemde korumamıştır" biçiminde okunmalıdır.
- 2026 yılı tamamlanmamıştır.
Farklı başlangıç yıllarını kendiniz denemek için enflasyon hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz.
Yasal Uyarı
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Geçmiş veriler gelecekteki fiyat hareketleri için gösterge oluşturmaz.